پولیپ‌ بینی

پولیپ‌های بینی غدد کوچک شبیه به دانه انگور بوده که از رشد بیش از اندازه ولی خوش‌خیم مخاط پوشاننده بینی و سینوس‌های اطراف آن به وجود می‌آیند.
پولیپ‌های کوچک ممکن است هیچ گونه مشکلی به وجود نیاورند و کسی متوجه آنها نشود ولی انواع بزرگ‌تر آن می‌توانند با بستن راه بینی و یا سینوس‌ها مسایلی مانند انسداد یا تنگی راه تنفس بینی، از دست رفتن حس بویایی و یا سینوزیت‌های مکرر ایجاد نمایند. گرچه پولیپ در هر فردی ممکن است دیده شود ولی معمولا در افراد مبتلا به آسم، آلرژی، سینوزیت مزمن و یا در برخی بیماری‌های دیگر بیشتر دیده می‌شود. درمان‌های دارویی ممکن است اندازه آنها را کوچک نماید ولی در اغلب اوقات جراحی برای برداشتن آنها لازم است. پولیپ‌ها ی بینی علی‌رغم درمان‌های مختلف امکان عود دارند.

چگونه پولیپ‌ها ایجاد می‌شوند؟

علت ایجاد پولیپ‌های بینی هنوز دقیقا معلوم نیست ولی وجود عواملی همچون آلرژی، گرد و غبار، دود سیگار، باکتری‌ها و برخی ویروس‌ها در ایجاد آن بی‌تاثیر نیستند. این محرک‌ها باعث التهاب در مخاط تنفسی بینی و سینوس‌ها و نهایتا باعث ایجاد پولیپ می‌شوند.

آیا علایم پولیپ‌ها کدامند؟

بیمار ممکن است یک یا چند مورد از این علایم را داشته باشد:
احساس گرفتگی و پری در بینی
وجود ترشحات بینی که ممکن است چرکی و یا غیر چرکی باشند
وجود ترشحات پشت حلق که با صاف کردن مکرر گلو همراه است
کاهش و یا از دست رفتن حس بویایی
احساس درد در صورت و یا سر
خرخر کردن
بوی بد دهان
خارش در بینی یا چشم

عوارض ناشی از وجود پولیپ

سینوزیت‌های مکرر و یا مزمن
مشکلات تنفسی در خواب
تغییر در شکل استخوان‌های صورت و تغییر حالت چشم

تشخیص پولیپ‌ها به دو صورت زیر قابل انجام است:

آندوسکوپی تشخیصی بینی
سی تی اسکن

درمان طبی

درمان طبی با استفاده از داروهای موضعی و یا داروهای خوراکی و یا تزریقی می‌باشد. با درمان طبی پولیپ‌ها ممکن است کوچک شوند ولی هیچگاه کاملا از بین نمی‌روند. ترکیبات استروئیدی (کورتون) تنها داروی موثر در درمان پولیپ می‌باشد. انواع موضعی آن شامل قطره و اسپری می‌باشد که دومی در ترکیبات مختلفی در داروخانه موجود است. خوشبختانه اثرات جانبی کورتون‌های موضعی ناچیز است. داروهای خوراکی و تزریق کورتون اثرات سریع‌تر و موثرتری دارند ولی متأسفانه عوارض جانبی جدی‌تری را به خصوص اگر با دوز بالا و به مدت طولانی مصرف شوند، بر بیمار تحمیل می‌کنند. داروهای دیگری نیز ممکن است برای درمان سینوزیت، قارچ‌ها و یا آلرژی شما تجویز گردد.

درمان جراحی

چنانچه علی‌رغم درمان‌های طبی پولیپ‌ها کوچک نشوند و یا عود داشته باشند و یا اینکه عوارض داروهای کورتون نمایان گردند، جراحی الزامی می‌شود.. از آنجایی که معمولا منشاء پولیپ از داخل سینوس هاست، اگر فقط پولیپ بینی خارج شود، احتمال عود آن بیشتر از وقتی است که علاوه بر خارج کردن پولیپ، با آندوسکوپ داخل سینوس ها نیز از وجود پولیپ تخلیه شود ممکن است جراحی به صورت سر پایی و با استفاده از وسایلی ساده به منظور خارج کردن پولیپ‌ها باشد که در این صورت احتمال عود بسیار بالا می‌رود. چنانچه پو لیپ‌ها متعدد و همراه با درگیری سینوس‌ها باشد انجام جراحی در کلینیک جراحی و یا بیمارستان ضروری است. در این روش با استفاده از آندوسکوپ و همچنین با بهره‌مندی از وسایل پیشرفته دیگر، امکان تخلیه کامل بینی و سینوس‌ها از پولیپ و درمان سینوزیت زمینه‌ای وجود داشته و احتمال عود بیماری به حداقل ‌می‌رسد.

مراقبت‌های پس از عمل پولیپ‌ بینی

همان گونه که ذکر شد پولیپ‌ها در هر شرایطی احتمال عود دارند. در این میان نوع پولیپ و بیماری زمینه‌ای نقش مهمی درمیزان عود دارند. مثلا بیمارانی که بیماری آسم داشته باشند احتمال عود در آنها بیشتر است. دومین مسأله مهارت جراح و دقت او در زمان جراحی است. هر چه تجربه و توانایی او در برداشتن پولیپ‌ها و باز کردن و تمیز کردن سینوس‌ها بیشتر باشد احتمال عود کمتر است. سومین عامل مراقبت های بعد از عمل است که این مورد نیز در کاهش میزان عود تأثیر به سزایی دارد. شستشوی مرتب بینی در هفته‌های اولیه بعد از عمل با سالین نرمال، مراجعات منظم به پزشک و مصرف داروهای لازم به خصوص استروئیدهای استنشاقی و بر طرف کردن عوامل زمینه‌ای مثل آلرژی از جمله مراقبت‌های پس از عمل می‌باشد که در موفقیت و اخذ نتیجه مطلوب موثرند.

پیشگیری از پولیپ

برای کاهش احتمالی ابتلا به پولیپ و عود آن پس از عمل جراحی رعایت نکات زیر ضروری است:
درمان آسم و آلرژی
اجتناب از مواد محرک
رعایت بهداشت فردی
مرطوب نگاهداشتن محیط با استفاده از بخور
شستشوی بینی با سالین نرمال

پولیپ و جراحی زیبائی بینی

در صورتي كه بيماري براي جراحي زيبايي بيني مراجعه نمايد ومبتلا به پوليپ بيني باشد، در ابتدا بايد درمان پوليپ بيني براي او صورت گيرد و بعد جراحي پلاستيك بيني انجام شود چرا كه انجام جراحي پلاستيك بيني در بيماراني كه مشكل پوليپ‌هاي بيني در آنان رفع نشده است موجب تشديد بيماري در آنها مي‌شود. با توجه به منشا اصلي پوليپ‌هاي بيني كه از سينوس‌هاي اطراف بيني است، و نيز با توجه به اينكه اغلب اين بيماران از سينوزيت مزمن زمينه‌اي رنج مي‌برند، درمان ريشه‌اي پوليپ‌هاي بيني بدون درمان سينوزيت مزمن زمينه‌اي امكان‌پذير نيست. از اين رو است كه درمان سينوزيت مزمن در اين بيماران هم‌زمان با درمان پوليپ‌ها، از طريق جراحي اندوسكوپيك سينوس انجام مي‌شود. با توجه به ظرافت و حساسيت بسيار زياد عمل جراحي اندوسكوپيك سينوس كه از دشوارترين جراحي‌ها در بدن از لحاظ تكنيك عمل است، بهتر است در اين بيماران، جراحي پلاستيك بيني در مرحله ديگري پس از درمان و بهبودي وضعيت سينوس‌ها صورت گيرد.